De beste vragenlijst tips

De beste vragenlijst tips

Zeven tips voor een geweldige vragenlijst: inleiding

We krijgen in ons leven ontelbaar veel vragen op ons afgevuurd. Dat begint al heel vroeg, wanneer we heel klein zijn en ons later niets kunnen herinneren van de vragen die onze ouders ons stelden. Later stellen vriendjes, vriendinnetjes, leraren, trainers, coaches, familieleden, werkgevers, collega’s en tal van anderen de meest uiteenlopende vragen. En het wil nogal eens voorkomen dat je een marktonderzoek onder ogen krijgt. En waar bestaat een onderzoek veelal uit? Precies, vragen. Omdat we ons hele leven al antwoord moeten geven, is het voor de maker van die vragenlijst van cruciaal belang dat de vraagstelling juist is en dat de vragenlijst klopt tot in de puntjes. In dit artikel komen de beste tips en trucs van EM Onderzoek aan bod, zodat je er zeker van kunt zijn dat deelnemers aan je onderzoek ook echt goed antwoord zullen geven op je vragen.

Vragenlijst tip 1: Verlies het doel niet uit het oog

Met het uitvoeren van je marktonderzoek heb je een bepaald doel voor ogen. Dat doel zal over het algemeen het verkrijgen van inzichten zijn, het vinden van het antwoord op je onderzoeksvraag of het verkrijgen van zekerheid over een bepaald vermoeden. Het doel wordt gerealiseerd door vragen te stellen, anders zou je geen marktonderzoek uitvoeren. En dat betekent dat je bij het maken van de vragenlijst nooit maar dan ook nooit dat uiteindelijke doel uit het oog moet verliezen. Doe je dat wel, dan ontstaat een vragenlijst die niet strookt met het doel en zullen de antwoorden van respondenten ook onvoldoende bijdragen en het realiseren van het onderzoeksdoel.
Verlies je doel niet uit het oog bij het maken van een vragenlijst - EM Onderzoek blog

Vragenlijst tip 2: Is die vraag wel zo belangrijk?

Wat opvalt in veel marktonderzoek is het spervuur aan vragen dat op de respondent wordt afgevuurd. Soms is het een samenhangend geheel, maar regelmatig gaat het om een allegaartje aan onderwerpen waarin geen lijn of logica te ontdekken is. En als er iets vervelend is, dan is het dat je als respondent geen idee hebt waar het met die vragen naar toe moet of wat het achterliggende doel is. Houd het dus helder en duidelijk voor de respondent. Is het echt nodig dat een bepaald onderwerp aan bod komt? Past het wel bij de doelstelling van het onderzoek? Zijn de antwoorden die ik zal krijgen als ik het onderwerp opneem in de vragenlijst echt noodzakelijk? Is het antwoord op die vragen nee? Dan moet je het onderwerp achterwege laten.
K.I.S.S. oftewel, keep it simpe stupid! - Vragenlijst tip 3 voor een geweldig goede vragenlijst

Vragenlijst tip 3: Houd de vragenlijst simpel

De wereld is al moeilijk genoeg toch? Deelnemers aan je onderzoek kunnen er dan niet ook nog een hele moeilijke vragenlijst bij hebben. Een goede vragenlijst is daarmee het resultaat van het nodige denkwerk en het maken van slimme en logische keuzes. Een flinke slag om het simpel te houden voor de respondenten is al gemaakt door de vragenlijst kort te houden en alleen maar de echt belangrijke onderwerpen aan de orde te laten komen. Een zelfde denkproces moet gehanteerd worden bij het omzetten van de onderwerpen naar de vragen.
Stap een daarbij is bepalen met hoeveel vragen je het onderwerp volledig aan bod kunt laten komen. Stel je daarbij ten doel om dit in precies die hoeveelheid vragen te doen waarmee je het alle aspecten van het uit te vragen onderwerp behandelt zonder er te veel vragen over te stellen. Het is daarbij helaas onmogelijk om een vast aantal vragen te noemen. Het uitvragen van naamsbekendheid bijvoorbeeld gebeurt veelal met twee vragen, namelijk spontane en geholpen naamsbekendheid. Het is een simpel onderwerp en daarmee is het aantal bijbehorende vragen beperkt. Maar wil je iemands mening hebben over een complex maatschappelijk vraagstuk, dan volstaan twee vragen niet. Juist dan is het zaak om niet alleen goed na te denken over het aantal te stellen vragen, maar ook over het type vraag dat je stelt. En met logisch nadenken, volgt dan zonder twijfel een simpele, goede en volledige vragenlijst waarmee alle onderwerpen optimaal behandeld worden.

Vragenlijst tip 4: Een beetje variëren in soorten vragen loont

Er zijn veel verschillende soorten vragen die in een vragenlijst kunnen worden opgenomen. En omdat dit zo is, loont het de moeite om die verscheidenheid aan vraagtypen te benutten in je onderzoek. Want alleen maar meerkeuzevragen waarbij een antwoord mogelijk is, zorgt niet voor betrokken respondenten en daarmee ook niet voor een hoge respons. Het loont daarom de moeite om bij het opstellen van de vragenlijst te zorgen voor variatie wat betreft het type vragen. Indien dit mogelijk is uiteraard. De kans is groot dat die mogelijkheid er is en dan is een verantwoorde mix aan vraagtypen zeker geen overbodige luxe.

Vragenlijst tip 5: Verras de respondent

Bij het bedenken van vragen wordt veelal teruggegrepen op een vaste formulering. Waarom? Geen idee. We zijn het kennelijk zo gewend. Is dat slecht? Nee hoor niet per se. Maar kan het ook anders? Natuurlijk! Neem het simpele voorbeeld van het vragen naar spontane naamsbekendheid. Dat gaat altijd met de volgende vraagstelling, waarbij we de bekendheid van automerken als voorbeeld nemen:

 Welke automerken ken je?

 Hierop volgt altijd een aantal antwoordvelden waarin de respondent de merken kan noteren die hij of zij kent. Dit spreekt niet tot de verbeelding en nodigt niet uit tot het geven van echt goede antwoorden. Na het noemen van een paar merken zal een respondent doorgaan met de volgende vraag. Maar wat als de vraagstelling zo is dat een respondent wel het uiterste uit zichzelf haalt? Dan levert dit betere data op. En dus moet iemand worden uitgedaagd. Bijvoorbeeld door de vraag zo te stellen:

 Hersenkraker: Lukt het je om ten minste 10 verschillende automerken te noemen?

 Geheid dat de deelnemer er alles aan zal doen om tot 10 of meer merken te komen. Dat kan uiteraard ook met gesloten vragen. De vraag “Welk kledingstuk draag je het liefst op vakantie?” kun je ook als volgt stellen:

 Je gaat op reis en je mag maar een kledingstuk uit je kledingkast meenemen, wat neem je mee?

 Ook nu wordt een respondent veel meer uitgedaagd tot het geven van een ultiem antwoord.

Het op een dergelijke manier je vragen stellen, heet met een hip woord gamification. Het is eigenlijk niets meer of minder dan de respondent uitdagen om een vraag zo goed mogelijk te beantwoorden. En vaak kan dat met het toepassen van spelletjes of wedstrijdjes. En het werkt. De kwaliteit van de vragen gaat er alles behalve op achteruit en de antwoorden zijn van een veel hogere kwaliteit.

Vragenlijst tip 6: Persoonlijke vragen stel je pas op het allerlaatst

Het stellen van persoonlijke vragen hoort er nu eenmaal bij. We willen namelijk graag weten of een deelnemer man of vrouw is, wat zijn of haar leeftijd is en ga zo maar door. Voor de respondent zijn dit gek genoeg vragen die af kunnen schrikken. Het stellen van deze vragen aan het begin van de vragenlijst kan funest zijn, aangezien het iemand ervan kan weerhouden om de vragenlijst in te vullen. Stel deze vragen daarom aan het einde. Een respondent heeft dan namelijk niet voor niets tijd en energie gestoken in het beantwoorden van de onderzoeksvragen en vindt het zonde om nu nog af te haken. Het beantwoorden van deze persoonlijke vragen is dan veel minder een issue of hindernis.

Vragenlijst tip 7: Testen, testen en nog eens testen

De onderwerpen voor de vragenlijst zijn zorgvuldig gekozen, iedere vraag is grondig gewogen en beoordeeld, de vragenlijst is afwisselend, origineel, verrassend en niet te lang. Klaar? Nee!. Want dat wat zorgvuldig op papier is gezet, kan wellicht in de werkelijkheid helemaal niet goed werken. En dus is het testen geblazen. Eerst door iemand die bekend is met de materie. Vervolgens door een of meer personen die verder van het onderwerp afstaan. En als laatste door iemand die een potentiële respondent zou kunnen zijn. Zij leveren allemaal feedback die de vragenlijst nog beter maakt. Is dat eenmaal gedaan dan heb je gegarandeerd een vragenlijst om door een ringetje te halen en waarmee echt goede en waardevolle antwoorden vergaard zullen worden.
Een vragenlijst moet je testen, testen en nog eens testen - Vragenlijst tip 7 voor een geweldige vragenlijst

Heel veel succes met het maken van een super goede vragenlijst!

Tot zover de beste tips van marktonderzoeksbureau EM Onderzoek om een goede, leuke en passende vragenlijst te maken waar je ook nog eens hele goede data mee zult genereren. En precies dat laatste zal ervoor zorgen dat jouw onderzoeksvraag pas echt beantwoord zal worden. En of je nu kiest voor face-to-face veldwerk, telefonisch onderzoek of online onderzoek, in iedere situatie zal de respondent met veel plezier deelnemen. Bovendien zal je vragenlijst, wanneer je via internet de data verzamelt, de vragenlijst ook nog eens zeer geschikt zijn voor invullen via een smartphone of tablet. Twee vliegen in een klap kortom. Wel zo handig lijkt me. Heel veel succes met het maken van jouw perfecte vragenlijst!

En ben je op zoek naar nog meer tips om van een gewoon marktonderzoek een echt goed marktonderzoek te maken? Lees dan vooral mijn artikel met daarin 15 echt goede marktonderzoek tips!

Eerste hulp bij marktonderzoek: vijf praktische tips

Eerste hulp bij marktonderzoek: vijf praktische tips

Eerste hulp bij marktonderzoek: deze vijf praktische oplossingen helpen je gegarandeerd

Door Eelco Markensteyn, eigenaar marktonderzoeksbureau EM Onderzoek

Leestijd: 5 tot 7 minuten

Inleiding: Help ik moet een marktonderzoek uitvoeren!?!

Wij mensen hebben een hekel aan onzekerheid. Over haast alles moeten we duidelijkheid hebben, want anders kunnen we geen keuzes maken of komen we niet vooruit. En dat krijgen we met de paplepel ingegoten. Denk maar eens terug aan je kindertijd. Het was warm en je mocht een ijsje hebben, maar dan moest je wel zelf kiezen welke. Starend naar het bord met al die ijsjes kon je geen keuze maken. Totdat je wat hulp kreeg van papa of mama: “Wil je een waterijsje of een roomijsje?” Ineens was er duidelijkheid en kon je een keuze maken.

Een beetje een gek voorbeeld wellicht, maar het maakt wel duidelijk dat we spelenderwijs hebben geleerd om besluiten te nemen. Anderzijds zijn we daardoor haast allergisch voor het fenomeen “ach, ik zie wel waar het schip strandt”. Zoiets doet zich ook voor bij vragen waarvan het antwoord een grote impact zal hebben op besluitvorming of het nemen van concrete maatregelen. Zomaar iets beslissen en dan zien of het goed uitpakt, zullen we niet snel doen. En daarom zoeken we naar zekerheid, waarbij het uitvoeren van een onderzoek vaak als middel wordt ingezet. Maar ja, dan is de vraag weer hoe je zo’n onderzoek moet aanpakken. De hoogste tijd voor wat eerste hulp bij marktonderzoek met vijf praktische tips.

Tip 1: Blijf logisch nadenken

Er is dus een probleem en onderzoek is de manier om tot een oplossing te komen. Nu kan je in blinde paniek schieten, maar dat is helemaal niet nodig. Onderzoek doen hoeft niet lastig, raadselachtig, vaag of hoog gegrepen te zijn. Als je bij alle stappen die gezet moeten worden maar logisch na blijft denken. Dat begint in de eerste plaats bij het probleem zelf. Maak het vooral niet te groot en vaag, maar juist helder, klein en praktisch. Alleen dan valt het probleem ook om te zetten in een daadwerkelijk onderzoek. En als je eenmaal aan de gang bent met het stellen van vragen en verzamelen van data, dan staat of valt een goed verloop van je onderzoek met het wel of niet na blijven denken. De kans dat je namelijk tegen onverwachte zaken aanloopt, die ook lang niet altijd even wenselijk of prettig zijn, is best groot. En juist bij zulke onvoorziene omstandigheden moet je je kop blijven gebruiken.

Tip 2: Wees zo concreet mogelijk

Dit lijkt op het eerste gezicht een beetje een gekke tip, want dit betekent namelijk dat je zelf al keuzes moet gaan maken. Toch? Nou dat valt wel mee. Het vereist namelijk vooral een beetje denkwerk. Concreet zijn is vooral van belang bij het schetsen van je probleem en het daarbij formuleren van je onderzoeksvraag. Hoe vager dit alles is, des te kleiner is de kans dat je ook echt een goed antwoord krijgt op je vraag. En een slecht antwoord zal gegarandeerd niet zorgen voor een oplossing voor je probleem, waardoor je onderzoek niets oplevert.

Gelukkig is het meestal zo dat je zelf al enkele aannames hebt ten aanzien van de oorzaak van het probleem. Heel goed, want die aannames vormen een uitstekende basis om onderzoek te doen. Leg deze aannames daarom vast en ga vervolgens na of er nog meer zaken kunnen zijn die het probleem mogelijk veroorzaken. Is deze lijst compleet, dan ben je al een heel eind op weg. De volgende stap is om dit lijstje met aannames te toetsen. Laat anderen kritisch kijken naar wat volgens jou de oorzaken zijn en geef ze de ruimte om ook hun eigen bevindingen hieraan toe te voegen. Wordt het een lange lijst, dan besluit je gezamenlijk welke aannames het onderzoek zullen halen en welke niet. Bijvoorbeeld omdat ze te ver gezocht zijn of naar jullie eigen inzicht een te geringe veroorzaker van het probleem zijn.

Tip 3: Zelf zoeken naar antwoorden loont

Goed, je probleemstelling is helder en in de aannames die je gedaan hebt, schuilen de voornaamste onderzoeksvragen die je wil beantwoorden. Dan kun je nu op onderzoek uit. Tijd om Google erbij te pakken en op zoek te gaan naar een bedrijf dat je kan gaan helpen. Ho, stop, wacht. Niet zo snel gaan. Het klinkt gek vanuit iemand die werkt bij een onderzoeksbureau, maar ik zeg het toch. Het kan zomaar zijn dat (een deel van) de aannames bevestigd of ontkracht kunnen worden op basis van reeds bestaande en gedocumenteerde informatie. Doe jezelf daarom een plezier en ga eerst zelf op onderzoek uit. Er zijn best wat databases met gegevens te vinden op internet voor het geval je kwantitatief onderzoek wil gaan doen. En gaat het juist om kwalitatief onderzoek dan bieden blogs of artikelen over jouw onderwerp of probleem wellicht uitkomst. Wie weet heb je dan helemaal geen onderzoeksbureau nodig. En mocht dat wel het geval zijn, dan heb je in ieder geval op een gedeelte van je vragen de antwoorden gevonden.

Tip 4: Schakel ook echt goede hulp in

Stel dat de buitenkant van je woning toe is aan een schilderbeurt. Dan kies je zeker niet voor de eerste de beste schilder die je al Googelend tegen komt. Je laat schilders langskomen om je huis te bekijken, vraagt vervolgens of ze een offerte willen maken en legt deze offertes vervolgens naast elkaar. Je ervaringen met de bezoekjes neem je mee in je uiteindelijke overweging en zo kom je tot de beste schilder voor de klus. Een logische manier van handelen lijkt me.

Dit is precies de manier waarop je ook hulp dient in te schakelen wanneer je jouw onderzoek niet zelf of geheel zelf uit kan voeren. Echter wordt nogal eens de fout gemaakt dat een onderzoeksbureau van naam en faam wordt uitgekozen met als achterliggende gedachte “dat ze vast wel zullen weten hoe ze mijn onderzoek moeten uitvoeren”. Maar is dat wel zo? Wie weet is het bureau wel helemaal niet gespecialiseerd in het type onderzoek waar jij behoefte aan hebt. Of komen ze al snel aanzetten met een gestandaardiseerd onderzoek wat slechts ten dele antwoord geeft op jouw specifieke vragen of problemen. Ga dus ook nu grondig te werk. Struin Google af en kies op basis van de informatie die je vindt enkele onderzoeksbureaus uit. Leg ook je oor eens te luister binnen je netwerk, zowel offline als online, want het kan zomaar zijn dat je zo ook goede tips krijgt. Vervolgens ga je het gesprek aan, vraag je offertes op en ga je grondig vergelijken. En pas dan maak je een keuze voor een bureau dat met jouw probleem aan de slag mag gaan.

Tip 5: Wees altijd kritisch en alert

Bij deze laatste tip blijf ik kort en bondig. Houd altijd je ogen en oren open en blijf kritisch en alert wanneer je met je onderzoek bezig bent. Alleen zo kom je onverwachten en onvoorziene omstandigheden snel op het spoor en kan je ook tijdig handelen. Je hebt immers een doel en dat is het vinden van antwoorden of het oplossen van een probleem. En niets zou je in de weg moeten staan om dat doel te bereiken.

Veel succes met je marktonderzoek!

Met deze vijf tips hoop ik je een beetje op weg geholpen te hebben om tot een goed uitgevoerd onderzoek te komen, zodat de onderzoeksvraag of -vragen ook echt goed beantwoord zullen worden. Ik wens je daar heel veel succes mee. En mocht je in het onderzoekstraject hulp nodig hebben, dan staat EM Onderzoek voor je klaar.